Phong Nha – Quảng Bình hiếm khi có mặt trong danh sách cung đường “bất đáo – phi phượt thủ” của những người ham mê xê dịch, cũng không phải là nơi người ta thề nguyền, nhớ nhung như Đà Lạt, Sài Gòn. Thế nhưng, vùng đất ví như nàng công chúa rừng xanh chưa tỉnh giấc sẽ làm những kẻ say mê núi sông một lý do chắc chắn để mà “quay lại một lần nữa”. Đến Phong Nha, hãy một lần du lịch Tú Làn.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Con đường vào Tú Làn thơ mộng với cánh ruộng, núi và trâu bò nhởn nhơ gặm cỏ.

Hệ thống hang động Tú Làn thuộc vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng là điểm đến ở Phong Nha sẽ làm bạn choáng ngợp trước những gì mà thiên nhiên tạo ra, hơn cả những gì mường tượng hoặc qua sách vở, báo đài. Để du lịch Tú Làn, bạn cần ít nhất bốn ngày để thử thách và chinh phục 10 hang trong hệ thống. Tuy nhiên, nếu thời gian và sức lực có hạn thì bạn cũng có thể khám phá từ 4-6 hang trong khoảng thời gian 2 – 3 ngày với mức chi phí xuất phát trung bình 5.500.000 VND cho chuyến đi hai ngày một đêm.

Thời gian tổ chức tour các hang động ở Phong Nha từ tháng 11 đến tháng 9 hàng năm, hai tháng nghỉ để tránh lũ, và cũng là thời gian để các hang động “nghỉ ngơi” trước khi mùa đi rừng mới điểm.

Dốc đá, vắt, thung lũng và người con gái Tú Làn tưa sơn vọng thuỷ

Tú Làn cách trung tâm Phong Nha – Kẻ Bàng khoảng 70 km, thuộc vùng lõi vườn quốc gia, gần với của Sơn Đòong – hang động lớn nhất thế giới. Phong Nha được mệnh danh là vương quốc hang động, du lịch Tú Làn, bạn có thể tận mắt thấy điều đó và hơn cả mong đợi. Du lịch Tú Làn không chỉ có hang động hùng vĩ, mà còn có câu chuyện của đại ngàn thâm sâu trên môi những con người ngày đêm băng rừng để giữ cho rừng trọn nguyên bản chất.

Trùng điệp núi non, những khúc đèo quanh co, những con đường xanh ngắt đan nhau với mây mù sẽ đón bạn đến với xã Tân Hoá trước khi từ Tân Hoá trekking tiếp vào Tú Làn. Đại bản doanh của công ty du lịch dựa vào một con núi sẽ đón bạn, hướng dẫn viên sẽ dặn dò kỹ càng những thứ trên đường trước khi xuất phát.

Du lịch Tú Làn đẹp nhất vào khoảng tháng 2 – tháng 5 nhưng những ngày mưa cuối năm dường như làm nơi đây đẹp hơn. Đất trời thanh sạch, cây cỏ tươi xanh, mây bay hờ hững uống quanh các chỏm núi thâm thấp thiếu chừng như chạm tay là với tới được. Từ điểm xuất phát ở vài chóp nhà dân, con đường làng với hai bên là nghĩa trang, ruộng bắp, cánh đồng sẽ dẫn bạn đến sông Rào Nan.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Ngày mưa, đường đi xanh trong, mướt mát dù vô cùng lầy lội, sình bùn.

Băng qua sông Rào Nan, con sông huyền thoại của dân trekking Tú Làn, từ đây trùng điệp núi đá sẽ mở ra và trước mặt bạn sẽ chỉ tuyền dốc là dốc. Dốc “Mẹ Ơi” ở Tà Năng sẽ vẫn còn nhẹ tâng so với những con dốc ở Tú Làn. Núi đá cao sừng sững, dốc cao đến rạp người là con đường bạn phải băng qua, có những đoạn phải đu bám vào các hốc đá, thân cây và bấm chân hết sức sực để tránh trơn trượt. Đường dốc, đá lởm chởm và trơn, mưa như trút trên đầu quả là những thử thách thực sự mà bạn cần vượt qua.

Và người bạn đường không thể thiếu: vắt – đã sẵn sàng chào đón bạn. Những ngày mưa, vắt càng nhiều, thỉnh thoảng sẽ có rắn, và bạn cần có sự chuẩn bị kỹ càng quần áo dài, bao tay suốt chuyến đi để tránh. Lũ vắt rừng có thể bám vào quần áo, trong balo, bao tay và cô bạn người Mỹ đi chung đoàn đã phải khóc hu hu vì vắt nhảy lên đến tận tai. Quả là những kỷ niệm đáng nhớ.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Đừng trông mong một chuyến đi nhẹ nhàng, khô ráo vì bạn phải lội suối liên tục, người ướt suốt chuyến đi, vì thế hãy trang bị một đôi giày thật xịn.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Đường đi khó và lầy lội, nhưng hãy coi chừng vắt khắp nơi trên suốt chặng đường.

Trên đường đi, hãy cẩn thận poison ivy – những loại lá tầm thấp ở hai bên đường nhé, chạm vào là ngứa tận 5 ngày.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Hai bên đường là raspberry dại – hay còn gọi là quả ngấy theo người địa phương.

Sau hơn một tiếng trekking trên núi đá với cây cối rập rạp bao quanh, bạn sẽ đến một thung lũng dài khoảng 2 km, cỏ và cúc dại xăm xắp dưới chân. Thung lũng hiện ra như một món quà khi vén bức màn rừng dày đặc. Đứng ở đây, bao quanh là dãy núi trùng điệp kéo nhau dài bất tận sẽ cho bạn cảm giác như lọt thỏm trong chốn thần tiên. Hãy xả sức và tình tang tản bộ ở khúc đường bằng này trước khi đến đoạn đường khó gấp đôi.

Thảm thực vật, động vật lạ mắt và vô cùng phong phú ở vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Một chú ốc lạ mắt ven đường, đừng vội mừng vì dưới kia toàn là vắt.

Qua khỏi thung lũng, hai hang gần nhất ở hệ thống Tú Làn sẽ chạm ngõ trên đường đi: hang Hung Ton và hang Chuột sẽ là nơi lý tưởng để thả mình thư giãn và tận hưởng bữa trưa. Từ cửa hang Hung Ton, bạn có thể phóng tầm nhìn ra toàn bộ thung lũng và tận hưởng cảm giác ăn trưa trong vòm hang cao lênh thênh, lòng hang tối hun hút, vừa lạnh, vừa hoang vắng có tuổi thọ hàng triệu năm. Hãy ăn nhiều chuối – theo lời các bạn hướng dẫn viên để tiếp thêm năng lượng cho hành trình chỉ mới phân nửa.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Thung lũng dẫn đến hang Hung Ton.

Hệ thống hang động kỳ vỹ

Từ hang Hung Ton, đoạn đường trekking dài gần một tiếng rưỡi nữa với khúc đường khó hơn, dốc hơn sẽ mở ra và trả bạn ở điểm dừng là bãi cắm trại hang Ken tuyệt đẹp. Điểm dừng chân đầu tiên này rớt thỏm giữa thung lũng, vây quanh là núi cao ngút mắt, chọc đến cả mây, và một dãy lều được căng nhìn thẳng sang cửa hang Ken, nơi có con thác đổ ra ở cửa hang và một dòng suối lớn tuyệt đẹp trôi hờ hững. Con suối này là nơi giao thoa, nối hang Ken với hang chính Tú Làn ở một ngã ba.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Từ hang Hung Ton nhìn ra thung lũng bên dưới.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Hung Ton chỉ mới là khúc dạo đầu cho hệ thống hang đẹp rụng rời phía sâu bên trong mà thôi.

Dừng chân hơ mình bên bếp lửa, bạn sẽ đi tiếp vào khám phá hang Ken. Một chiếc thuyền nhỏ kết bằng phao sẽ đưa bạn chậm rãi trôi sâu vào hang, nơi càng vào sâu lòng hang càng mở rộng ra với vòm cao hơn 25 m, những cột thạch nhũ to bằng 5 – 6 người ôm vẫn ngày đêm tượng hình dù đã qua hơn hàng triệu năm. Càng vào sâu, thế giới thạch nhũ như một vương quốc khổng lồ bị treo ngược trên trần hang.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Bạn sẽ được tour trang bị áo phao, túi chống ướt, nón bảo hộ và đèn pin. Và đây là hành trang trước cửa hang Ken – nơi đóng đô đầu tiên.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Một chiếc thuyền phao nhỏ để tiến sâu vào hang Ken.

Ước tính 3 – 5 triệu năm đã trôi qua trong hệ thống hang này và ở một số hang có dấu tích của người Chăm cổ sống ở đây vài nghìn năm trước. Đi sâu vào khoang chỉ khoảng vài trăm mét, bóng tối ngằn ngặt đã bao trùm, ánh sáng duy nhất chỉ còn là trên chiếc đèn pin gắn với mũ đội đầu. Những bãi đá cao thấp xen cùng bãi bằng tuyền cát là cát như một “Mũi Né mini” trong lòng hang. Vào sâu trong hang khoảng 1 km, mùi âm u và hơi lạnh của đá vây ngợp lấy người. Mọi thứ im bặt, chỉ còn tiếng tanh tách của nước rớt xuống mặt nước bên dưới.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Lòng hang là cả một vương quốc hùng vĩ bám trên vòm hang dốc ngược xuống đất.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Thám hiểm hang nhiều đoạn phải luồn lách qua những khe hẹp chỉ đủ nửa người.

Hướng dẫn viên yêu cầu mọi người tắt hết đèn để tận hưởng cái thú của hang động. Và đó là giây phút tuyệt vời nhất mà bạn từng trải qua trên đời khi một hỗn độn những cảm giác vừa sợ, vừa rờn rợn, vừa lạnh trong bóng tối đến tê người vây lấy khắp cơ thể. Ngoài kia, những toà nhà hiện đại đã chọc đến mây thì ở đây, hang vẫn còn tiếp tục công việc của nó như triệu năm qua.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Hệ thống thạch ngũ triệu năm vẫn đang hình thành từng ngày.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Trekking trong hang thật sự thú vị với những người chủ nhân thực sự của hang động, nhện, giáp xác, dơi.

Khi thả thuyền trôi theo dòng nước để vào hang Tú Làn, bạn sẽ thấy những thân cây to bằng vòng tay, củi và nhiều cây cỏ rải rác kẹt trên nóc hang. Thế mới thấy sự khủng khiếp của lũ vùng Tân Hoá khi nước có thể dâng đến ngập hang. Bạn sẽ lần lượt chiêm ngưỡng các hang trong hệ thống bao gồm: Tú Làn, hang Ken, hang Kim, Tổ Mộ, hang Bí Mật,… tuỳ theo lộ trình ngắn hay dài.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Đây rồi, lối ra thứ hai – cửa hang Tú Làn – hang chính trong hệ thống.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Bò, trườn qua một con dốc thẳng đứng, đá lởm chởm để xuống được hang Kim trước khi tiếp tục bơi trong con sông ngầm dưới này.

Băng rừng nguyên sinh – Lội suối – Bơi hang

Hãy tận hưởng bữa tối ấm cúng bên bếp lửa, tiếng thác đổ ầm ầm bên ngoài ru giấc ngủ và tiếng chim hót réo rắt ban sớm ở thung lũng này. Làm một ly cà phê, bạn sẽ tiếp tục hành trình thăm thú các hang trong hệ thống bằng hành trình đan xen: khám phá hang, vượt rừng, lội suối, bơi hang và lại băng rừng, bơi hang.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Đêm ở bãi cắm trại, hãy tận hưởng những món ăn ngon, ly trà buổi đêm và cà phê sáng sớm giữa đại ngàn

Đặc điểm của hang động Quảng Bình là luôn có sông ngầm trong hang, hoặc sông ngầm dẫn vào hang (dựa vào sông ngầm là cách các nhà thám hiểm tìm ra Sơn Đòong bằng thiết bị hiện đại, bên cạnh người bản địa tìm ra Sơn Đòong hồi thập niên 1990 là ông Hồ Khanh). Đã du lịch Tú Làn mà không bơi hang thì còn gì là Tú Làn.

Xuyên suốt chuyến, bạn sẽ phải trekking trong hang và buộc sẽ phải bơi ít nhất 2 km trong sông ngầm. Mò mẫm vừa bơi, vừa phải vác hành lý trên vai giữa dòng nước, vừa bơi vừa né đá ngầm, cảm giác luôn có cái gì đó ve vẩy dưới chân thật thú vị. Đôi khi giữa lòng hang, bạn có thể bắt gặp những thác nước thấp do đá chênh nhau tạo thành, tạo âm thanh ầm ập sống động vang vọng đã nghe từ lúc mới bước chân vào.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Bơi ra từ hang Kim, nghỉ giải lao một chút ở bãi cắm trại La Ken trước khi băng rừng tiếp.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Cần phải vượt qua chục con suối thế này suốt đường đi.

Có những hang chào đón bạn với cửa vòm ngợp đầy hoa lá, chim muông ríu rít, thì cũng có hang đón bạn bằng trùng trùng khối đá, có khe hẹp chỉ đủ nửa người lách qua, tường đá dựng đứng phải xoay mình bám xuống từ từ. Lúc đó, với chiếc balo to trên vai, bạn phải xoay sở khéo léo để có thể luồn lách.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Một cửa hang tuyệt đẹp vây quanh bởi con thác nhỏ nhưng khó để chinh phục.

Vừa hết hang, là tới rừng, băng rừng, lại tới hang. Những cửa hang tuyệt đẹp trong hệ thống bao quanh bởi thác nước và thân cây đổ ngang đẹp như một bức tranh mà bạn cứ muốn đằm mình giữa suối mãi không rời. Tuỳ theo độ dài chuyến đi mà bạn sẽ đi qua bấy nhiêu hang, và phải mất 4 ngày 3 đêm để khám phá hết 10 hang với cấp độ mạo hiểm ở thang mức 4/5 (mức 5 là thám hiểm Sơn Đòong) bao gồm trekking dài ngày, thám hiểm và đu dây trong hang.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Sẵn sàng vượt con dốc đá để tiến vào hang.

Nếu sáng ngày xuất phát, bạn chỉ dừng chân ở cửa hang Hung Ton thì ngày về, sau khi bơi hết con sông ngầm trong lòng hang, bạn sẽ ngược đường ra khỏi hang bằng cửa sau. Những thảm ngọc động trong hang sẽ làm bạn sửng sốt bởi những gì bàn tay vô hình của thiên nhiên tạo ra. Những viên cát tròn sắp ngay ngắn thành hàng, bao quanh bởi những dãy cát uốn lượn, mịn màng như một kho báu của hang động. Nước từ trên vòm hang rơi xuống, chạm xuống đất khiến cho cát văng lên, lâu ngày tích tụ thành viên ngọc động, được bảo vệ bởi hệ sinh thái riêng biệt của hang và không chịu tác động nào ngoài tự nhiên.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Rừng nguyên sinh tuyệt đẹp trải qua với hàng chục con suối ngáng đường.

Để có những viên ngọc động to bằng bàn tay, nước đã phải rơi như thế đến hàng triệu năm. Nếu đem ngọc động ra khỏi hang, tiếp xúc với hệ sinh thái khác ngoài hang, chúng sẽ tan rã. Đó là lý do mạnh mẽ mà bạn sẽ muốn bảo vệ thảm thiên nhiên tuyệt diệu này tránh xa khỏi bàn tay của đô thị hoá, của du lịch đại trà. Và quan trọng nhất, hãy thăm hang với tâm thế của kẻ dạo chơi, để lại dấu chân và chỉ mang về hình ảnh được ghi bởi bộ não và con tim.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Hãy tận hưởng khung cảnh được bao bọc và bảo vệ kỹ càng bởi những người làm du lịch thật sự có tâm nơi đây.

Khi quay ngược hành trình trở về, đến sông Rào Nan, một cảm giác hụt hẫng, nuối tiếc đan vào nhau khi Tú Làn đã trở thành kỷ niệm của sau lưng.

Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Núi và mây và khung cảnh tịch mịch của – thành phố buồn_ hai bên đường vừa đón mà cũng sẽ tiễn bạn ra khỏi Tú Làn.
Du lịch Tú Làn - Phong Nha Kẻ Bàng
Về đến văn phòng điều hành tour, kết thúc chuyến đi.

Không cần phải đi quá xa, chẳng cần phải là núi tuyết hay đền đài nơi xứ người, chỉ cần một ngày du lịch Tú Làn thôi, bạn yêu những gì thiên nhiên đã vun vén cho nơi bạn sinh ra, bạn biết hạnh phúc chỉ ở ngay đây mà không cần hẹn ước trăm năm nào.

Tác giả: Huỳnh Hồng Duyên 

*Bài viết tham gia chương trình Traveloka Golocal

Traveloka Golocal là chương trình viết blog giới thiệu những địa điểm đẹp trên khắp đất nước Việt Nam. Đây là cơ hội tuyệt vời để quảng bá du lịch địa phương đến mọi người. Với mỗi bài viết đạt yêu cầu bạn sẽ nhận ngay 800.000 VND và cơ hội làm Cộng tác viên với Traveloka. Thông tin chi tiết về chương trình xem tại: https://www.traveloka.com/vi-vn/golocal
Bạn thấy bài viết này như thế nào ?