Nếu lên cao nguyên đá, bạn nhất định phải tham gia chợ phiên Hà Giang mang đậm bản sắc của người “miền đá”. Và có một phiên chợ ở mảnh đất cực Bắc này mang tên phố Cáo. Đó là nơi không chỉ diễn ra việc trao đổi, buôn bán mà còn là thế giới rực rỡ của sắc màu thổ cẩm, là chốn hò hẹn của lứa đôi, là nơi để hàn huyên chuyện trò.

Nằm ngay trên Quốc lộ 4C, Phố Cáo là một xã vùng cao thuộc huyện Đồng Văn, Hà Giang. Phố Cáo có những ngôi nhà trình tường màu vàng, có 4 dân tộc Mông, Hán, Dao, Pu Péo sinh sống, có vườn hồng và thửa tam giác mạch khi tới mùa,… và có phiên chợ sớm phố Cáo độc đáo được họp 6 ngày / phiên. Chợ là nơi sinh hoạt, giao lưu văn hóa giữa 17 dân tộc sinh sống trong trên địa bàn xã biên giới.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Chợ phiên Phố Cáo tấp nập người đi người lại.

Không khí chợ phiên Phố Cáo

Chợ phiên Hà Giang này họp sớm từ lúc tờ mờ sáng, khi sương vẫn còn phủ một màn trắng mờ ảo lên mọi vật. Nằm ở điểm nút vùng núi, phiên chợ “đắm mình” trong sương mù và rồi khi mặt trời lấp ló sau rặng núi, những tia nắng đầu tiên của ngày sưởi ấm cho con người và cảnh vật. Sương tan dần nhường chỗ cho nắng ban mai.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Khoảng đất trống bên đồi cũng là “địa bàn” của chợ.

Chợ phiên phố Cáo là một phiên chợ lùi được họp luân phiên ngược lại các thứ trong tuần. Phiên chợ nhộn nhịp, đông người tham gia: những người dân tộc ở địa bàn, khách du lịch. Sắc màu của hàng hóa, của những chiếc áo đủ màu sắc và của những gương mặt không quen thu hút tôi ngay khi đặt chân tới chợ.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Anh bạn đi cùng tôi đang chụp ảnh phiên chợ.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Người đàn ông ngồi bán hàng bên vệ đường.

Những thức quà ở chợ phiên

Chợ phiên không thể thiếu những thức quà đượm vị Hà Giang. Đó là thúng xôi ngũ sắc trắng, vàng, tím, đỏ, xanh tượng trưng cho Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ dẻo thơm. Đó là bánh bò màu vàng được cắt thành từng miếng vuông dày, ăn xốp xốp bùi bùi. Đó là bánh màn thầu – đặc trưng của người Hoa – được làm từ lúa mì lên men. Đó là mía rừng ngòn ngọt, thơm thơm hương vị núi rừng. Đó là những “mẹt” đựng đầy quà vặt “made in China”. Đó là những bát phở, bán bún nóng hổi, là nồi thắng cố – món ăn truyền thống của người Mông.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bánh bò được cắt thành miếng vuông.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bánh màn thầu nóng.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Thúng xôi trắng – vàng lẫn nhau.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng quà vặt “Made in China”.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng mía đông người ghé mua.

Người “miền đá”

Người “miền đá” đi chợ phiên như một thói quen trong sinh hoạt, như một phần của cuộc sống. Chợ phiên và người miền đá như hai dòng máu trộn hòa làm một, không thể tách rời. Người kiếm kế sinh nhai ở chợ, người kiếm cớ để có mặt ở chợ, kẻ đi mua sắm những đồ dùng thiết yếu dùng đủ trong vòng một tuần, người đi giao lưu trò chuyện hàn huyên với bè bạn, kẻ đi hò hẹn lứa đôi. Họ đều tới chợ phiên phố Cáo.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bà lão mừng rỡ khi bán được hàng.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hai em nhỏ sinh đôi theo chân mẹ đi chợ.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Nét mặt suy tư của người đàn bà người Mông.

Tôi gặp những đứa nhỏ theo chân mẹ, chân bà trong phiên chợ sớm. Đứa trong lúc đứng đợi người thân đi mua đồ thì đứng ăn dưa hấu, đứa được mẹ đưa đi ăn sáng, đứa cùng bà hòa vào không khí nhộn nhịp của phiên chợ. Những đứa trẻ miền đá với đôi mắt to tròn, ngây thơ, với gương mặt bầu xinh xắn, dễ thương, mặc trên người chiếc áo sặc sỡ… như một nét vẽ đẹp trong bức tranh chợ phiên phố Cáo.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Em bé áo vàng đang ăn dưa hấu.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Em bé áo hồng đôi mắt to tròn.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bé trai trong lúc chờ mẹ đi chợ.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bé gái trông hàng cho mẹ.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bé trai được mẹ dỗ ăn phở.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Cô bé người dân tộc xinh xắn.

Điều thú vị ở phiên chợ sớm

Chợ phiên Hà Giang này thu hút người ta bởi những điều thú vị, độc đáo và bởi cái tình đượm sâu của người dân miền núi. Các em bé vùng cao cùng mẹ tham gia phiên chợ sớm, có em còn ngồi “một mình một hàng”,… trên gương mặt chúng là niềm hân hoan trộn lẫn chút “trưởng thành” sớm.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bé gái bán hoa quả cùng mẹ.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Em bé bán dép đủ màu sắc.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
“Thủ tục” trong khi đeo vòng vào cổ.

Hàng hóa ở chợ đa dạng, phong phú: có những nông sản, vật dụng bà con dân tộc cần mẫn làm ra, những mặt hàng thủ công mang đặc trưng của từng vùng,  có hàng Trung Quốc… Sáng ấy ở chợ, chúng tôi thích thú ghé từng hàng xem, thú vị nhất ở hàng bán chiếc vòng bên trong có thảo mộc chữa được bách bệnh, lúc đeo vào cổ, người bán đọc vài câu tiếng dân tộc gì đó.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Những chiếc vòng thần kì chữa bách bệnh.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Đậu vùng cao là một miếng to được xắt ra.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Dép tổ ong bán theo cân.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng “đổi tiền” rất đông người vây quanh chiếc máy.

Ai cũng xúng xính váy áo tham gia phiên chợ Phố Cáo – đây như một dịp vui, như ngày hội của người dân tộc mỗi tuần. Họ thồ sau lưng đủ thứ, họ mang đến chợ từ con gà đến đàn lợn líu ríu dưới chân, từ những chiếc váy, khăn quàng, vòng cổ, đến con dao mài sắc, đồng hồ đeo tay, mớ rau mới hái trong vườn… Họ trao đổi hàng hóa với nhau: bán cái này, mua cái kia.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Những chiếc đồng hồ xếp ngăn nắp.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng bán các loại thảo mộc.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bà lão người Mông bán gà.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Xương hổ để chữa bệnh.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng bán các loại gia vị như ớt, gừng…
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Cô bán hàng đang bó hương.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Chợ sớm tập nập kẻ mua người bán.

Chuyện của chúng tôi

Dậy từ 5 giờ sáng, chuẩn bị đồ rồi chạy xe từ Đồng Văn về Phố Cáo cho kịp phiên chợ sớm, hai anh em chúng tôi háo hức trước không khí náo nhiệt, đông vui, trước đủ mặt hàng đa sắc màu của phiên chợ.

Bữa sáng của hai đứa là một bát phở thịt đầy ú ụ chỉ với 20.000 VND / bát. Phở Hà Giang đặc biệt, nó được làm từ bột gạo, được tráng và ủ rất lâu trong từng chiếc nồi hấp to, sau đó phơi tới khi bánh khô rồi cắt nhở thành sợi. Hàng phở đông đúc người, khói tỏa nghi ngút. Hai anh em tráng miệng bằng cây kem đá 1.000 VND / que.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Bát phở của hai anh em.
Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Hàng phở nghi ngút khói.

Tôi gặp ba mẹ con ngồi ăn phở ngon lành, 2 bé trai sinh đôi mỗi đứa một bát phở lớn. Những hàng, những quán, những thủ tục lạ, những tiếng nói dân tộc mà chúng tôi nghe chả hiểu gì… như cuốn lấy tâm trí tôi. Lạc vào phiên chợ sớm Phố Cáo hay chăng lạc vào những nét văn hóa độc đáo của các dân tộc vùng cao.

Rộn ràng chợ phiên Hà Giang mang tên Phố Cáo - Traveloka Golocal
Ba mẹ con ngồi ăn phở.

Những điều bạn nên biết

Chợ lùi là chợ họp luân phiên một tuần một lần và tuần sau lùi lại một ngày so với tuần trước. Chẳng hạn tuần này chợ họp vào chủ nhật, thì tuần sau sẽ họp vào thứ bảy, tuần tiếp theo sẽ họp vào thứ sáu, tuần sau nữa sẽ họp vào thứ năm… Bạn nên xem trước lịch chợ lùi chỉ có ở vùng cao Hà Giang:

Chợ Lũng Phìn: Ngày Dần – Ngày Thân.

Chợ Sà Phìn: Ngày Tỵ – Ngày Hợi.

Chợ Phó Bảng: Ngày Tý – Ngày Ngọ.

Chợ Phố Cáo: Ngày Thìn – Ngày Tuất.

Chợ họp từ rất sớm và kết thúc lúc quá trưa.

Ai đó ngân nga câu thơ giữa phiên chợ phố Cáo như thế này:

“ Chợ phiên kết thúc nhưng còn

Tình người sâu nặng lên non thượng ngàn”

Lên thăm cao nguyên đá, bạn nhất định phải một lần hòa mình vào chợ phiên Hà Giang sớm nhé!

Tác giả: Nguyễn Thị Kim Chi 

*Bài viết tham gia chương trình Traveloka Golocal.

Traveloka Golocal là chương trình viết blog giới thiệu những địa điểm đẹp trên khắp đất nước Việt Nam. Đây là cơ hội tuyệt vời để quảng bá du lịch địa phương đến mọi người.Với mỗi bài viết đạt yêu cầu bạn sẽ nhận ngay 800.000 VND và cơ hội làm Cộng tác viên với Traveloka.Thông tin chi tiết về chương trình xem tại: https://www.traveloka.com/vi-vn/golocal
Bạn thấy bài viết này như thế nào ?